Marketing – poradniki

Jednym z problemów, na który uczniowie się uskarżają, jest obojętność nauczycieli. W ich opinii nauczyciele zbyt często udają, że nie widzą agresji i przemocy rozgrywającej się przed ich oczami. Bierność dorosłych istotnie może stanowić przeszkodę na drodze do szkoły wolnej od przemocy. Wszelkie działania profilaktyczno-wychowawcze tylko wtedy odniosą skutek, jeśli dorośli zobowiążą się, iż zawsze będą reagować wobec przemocy. To, czy nauczyciele (i inne osoby należące do społeczności szkolnej) zdecydują się reagować na każdy akt napastowania, czy też nie, przesądzi o sukcesie wszystkich wcześniej podjętych działań i określi szanse na zmianę społecznych postaw wobec przemocy.

Kiedy w szkole akt napastowania seksualnego zostaje ujawniony, działania interwencyjne należy skierować zarówno do osoby poszkodowanej, jak i sprawcy. Osobie poszkodowanej będzie potrzebne wsparcie i psychologiczna pomoc, aby mogła powrócić do równowagi. Sprawcy należy stworzyć szansę przepracowania zaburzeń poznawczych, trzeba też zadbać, by zadośćuczynił ofierze.

Skupienie działań interwencyjnych na osobach poszkodowanych nie zniweluje zjawiska napastowania. Szansa na zmniejszenie skali agresji i przemocy pojawi się tylko wtedy, gdy działaniami obejmiemy sprawcę.

Generalne zasady

- Zawsze reaguj w obliczu napastowania. Traktuj poważnie każdy incydent napastowania seksualnego zgłoszony przez personel szkoły lub uczniów. Jeśli nawet osoba poszkodowana nie składa skargi, incydent powinien być omówiony bądź z zainteresowanymi, bądź z klasą.

- Wielu dorosłych po prostu zaprzecza istnieniu takiego zjawiska jak seksualne napastowanie, mówiąc: to tylko końskie zaloty; chłopcy muszą się wyszumieć; czasem chłopcy są grubiańscy, chamscy, trzeba to zrozumieć; to porządny chłopak, tylko się wygłupiał; przecież nie chcesz, żeby ktoś miał przez ciebie kłopoty; po prostu nie zwracaj na nich uwagi; trzymaj się od niego z daleka. Nigdy tak nie mów! Nie pozwól też, by ktoś tak komentował zdarzenie. Osoba poszkodowana bądź jej rodzice, słysząc takie słowa, najprawdopodobniej uznają, iż szkoła nie jest instytucją odpowiedzialną, godną zaufania.

- Ponieważ młodzi są skłonni akceptować wiele zachowań, które dorośli uznaliby za przemocowe, porozmawiaj z osobą poszkodowaną o tym, jak wyobraża sobie koleżeńskie, partnerskie relacje w grupie bądź dobry, udany związek.

- Ustal fakty. Określ, co należy zrobić na rzecz osoby poszkodowanej i jakie kroki podjąć w stosunku do sprawcy. Osobno porozmawiaj ze sprawcą i osobą poszkodowaną.

- Powiedz sprawcy, że jego zachowanie było niewłaściwe i stanowiło złamanie praw obowiązujących w szkole. Zapewnij bezpieczeństwo i wsparcie osobie poszkodowanej. Dzięki takim działaniom uczniowie otrzymają jasny komunikat, że napastowanie seksualne nie będzie tolerowane w szkole.

- Sporządź notatkę, w której zamieścisz podstawowe informacje. Jeśli akt napastowania był poważny, trzeba zawiadomić policję.

- Powiadom o zdarzeniu rodziców sprawcy i osoby napastowanej, szczególnie jeśli akt napastowania był poważny lub powtarzał się często. Komunikat skierowany do rodziców powinien zawierać podstawowe informacje ( kto, kiedy, co zrobił), a także stwierdzenie, że zachowanie sprawcy stanowiło złamanie zasad obowiązujących w szkole. Należy też przypomnieć o możliwych konsekwencjach czynu oraz zasygnalizować planowane działania wychowawczyni lub pedagoga.

- Traktuj w ten sam sposób dziewczęta i chłopców. W tym celu:

• rozważ, w jakim stopniu na nastawienie Twoje i szkoły do zdarzenia ma wpływ tzw. podwójny standard moralności. Zgodnie z tym standardem, inaczej jest oceniana aktywność seksualna dziewcząt/ kobiet i chłopców/mężczyzn i ich odpowiedzialność w tej kwestii;
• rozważ, w jakim stopniu na nastawienie Twoje i szkoły do zdarzenia ma wpływ skłonność przerzucania odpowiedzialności na ofiarę. Powszechnie uważa się, że to kobiety ponoszą odpowiedzialność za to, że do agresji i przemocy seksualnej doszło. Wielu ludzi wierzy, że powinnością kobiety jest zachowywać się i działać w sposób, który prawdopodobieństwo ataku zminimalizuje lub wykluczy całkowicie.

- Pamiętaj, że doświadczenie agresji i przemocy seksualnej silnie oddziałuje na samoocenę dziewczyny, szczególnie w aspekcie jej kobiecości i seksualności. Jednym ze społecznych kryteriów szacowania wartości seksualności kobiecej jest dostępność, rozumiana jako liczba i intensywność kontaktów z mężczyznami. Duża dostępność oznacza niską wartość. Napastowana seksualnie dziewczyna jest „dostępna”, a to oznacza dla niej, jak też dla osób postronnych, że jest „mniej warta” niż przed napastowaniem.

Jak rozmawiać z osobą poszkodowaną?

- Osobie poszkodowanej nie jest łatwo rozmawiać o tym, co się zdarzyło. Okaż zrozumienie, współczucie, wsparcie i troskę. Słuchaj aktywnie, pamiętaj o: kontakcie wzrokowym, otwartej postawie ciała, adekwatnej mimice, empatycznym odzwierciedlaniu uczuć, parafrazowaniu.

- Stosuj pytania otwarte, ułatwią one swobodną wypowiedź osobie poszkodowanej.

- Unikaj osądzania, moralizowania. Nie nawiązuj w rozmowie i nie zadawaj pytań odnoszących się do doświadczeń seksualnych osoby poszkodowanej.

- Dąż do ustalenia prawdy materialnej. Co się wydarzyło, kiedy, w jakich okolicznościach? Kto uczestniczył, kto był świadkiem. Było to jednorazowe zdarzenie, czy też element dłuższego ciągu zdarzeń.

- Poproś, aby osoba poszkodowana wskazała osoby, które dysponują wiedzą o zdarzeniu. Mogą to być osoby, które

1) były świadkami zdarzenia,

2) słyszały o zdarzeniu od osoby poszkodowanej i od sprawcy,

3) obserwowały reakcję osoby poszkodowanej na zdarzenie.

- Poinformuj, że zamierzasz zawiadomić o zdarzeniu pedagoga szkolnego, rodziców, a także porozmawiać ze sprawcą i ustalić z nim postępowanie naprawcze. Poinformuj rozmówcę o planowanych przez szkołę działaniach.

- Zgromadź dokumentację. Zrób notatkę z rozmowy, wyraźnie zaznacz, o jaki rodzaj przemocy chodzi, kto jest sprawcą, jak oceniasz prawdopodobieństwo powtórzenia się aktów przemocy. Jeśli przemoc była poważna, jakie przedsięwzięto środki bezpieczeństwa.

- Jeśli do przemocy doszło między osobami pozostającymi w bliskim związku, zapytaj o naturę, częstotliwość i intensywność aktów przemocy (czy był to szantaż emocjonalny, przemoc fizyczna, przymuszanie do seksu). Porozmawiaj o sposobie zapewnienia bezpieczeństwa.

- Napastowanie seksualne może mieć poważne następstwa. Rozważ wspólnie z osobą poszkodowaną, czy pomoc psychologiczna jest potrzebna. Jeśli osoba poszkodowana wspomina o samobójstwie, natychmiast poinformuj o tym pedagoga oraz rodziców. Wspólnie zapewnijcie profesjonalne psychologiczne wsparcie. Zapewnij o poufności i ochronie przed odwetem.

- Jeśli osoba poszkodowana spodziewa się, że napastowanie seksualne będzie się powtarzać, porozmawiaj o tym, jak można przeciwstawić się przemocy.

- Zapewnij, że personel szkoły będzie odtąd uważnie obserwował zachowanie sprawcy i jego relacje z osobą poszkodowaną. Zachęć osobę poszkodowaną, aby informowała Cię o każdym kolejnym incydencie oraz o próbach odwetu, jeśliby się takie miały pojawić.

Jak rozmawiać ze sprawcą?

Jakiekolwiek byłyby przyczyny, dla których uczeń dopuszcza się napastowania seksualnego, zadaniem personelu szkoły jest powstrzymanie go przed kontynuowaniem takiego zachowania. Można to zrobić na wiele sposobów. Niektórym uczniom wystarczy uwaga otrzymana od osoby dorosłej, a czasem nawet od kolegi lub koleżanki. Inni, szczególnie ci, którzy często bądź w szczególnie dolegliwy sposób napastują koleżanki, potrzebują bardziej pogłębionych działań wychowawczych, aby mogli zmienić swoje zachowanie. Oto kilka pomocnych sugestii:

- Pozwól, aby sprawca przedstawił przebieg zdarzenia ze swojej perspektywy. Nie pozwól jednak, by przerzucał winę i odpowiedzialność na ofiarę. Podkreśl, że bez względu na okoliczności to on podjął decyzję i dokonał czynu stanowiącego złamanie zasad.

-Skłoń sprawcę, by przemyślał swoje zachowanie i odpowiedział na kilka pytań: jakie zasady obowiązujące w szkole i w kontaktach z innymi złamałem? Które moje działania stanowiły złamanie zasad? Dlaczego zdecydowałem się na działania łamiące zasady? Co chciałem osiągnąć, postępując w ten sposób? Kto odczuł skutki moich działań? Jak inaczej mogłem postąpić? Jak zamierzam postępować w przyszłości? (patrz ramka: Jak skłonić sprawcę do właściwej oceny czynu? Dowiedz się więcej).

- Doprowadź do tego, by sprawca przeprosił osobiście albo pisząc list osobę, którą skrzywdził. W przeprosinach musi znaleźć się opis niewłaściwego zachowania i obietnica jego zaprzestania („Przepraszam, że umieściłem Twoje spreparowane zdjęcie na swoim blogu, już je usunąłem i więcej tak nie postąpię”).

Jeśli przeprosiny są składane w formie listu, przeczytaj go zanim zostanie przekazany adresatce. Bądź obecny przy składaniu przeprosin, po to, by udzielić wsparcia osobie poszkodowanej, a także po to, aby mieć pewność, że cel przeprosin nie zostanie zaprzepaszczony przez wrogie gesty sprawcy bądź zapowiedź odwetu.

Jak doprowadzić sprawcę do właściwej oceny popełnionego czynu?

Ważne jest, aby sprawca uświadomił sobie niewłaściwość swojego postępowania, uznał swoją odpowiedzialność i dostrzegł rozmiary krzywdy wyrządzonej ofierze. W tym celu należy wskazać sprawcy, że racjonalizacje i usprawiedliwienia to w istocie wypaczenia myślenia lub inaczej zniekształcenia poznawcze. Przez zniekształcenia poznawcze rozumie się proces zaburzenia oceny codziennych doświadczeń tak, by były zbieżne z przekonaniami. Niektóre osoby zabiegają o to, aby charakter doznawanych przez nią doświadczeń pozostał spójny z ich ukrytymi negatywnymi przekonaniami i w tym celu wytwarzają zniekształcenia poznawcze. Sprawcy przemocy najczęściej podlegają następującym zniekształceniom poznawczym:

• ukrycie danego zachowania (ona kłamie, do niczego nie doszło, ja tylko flirtowałem);
• ukrywanie swojej odpowiedzialności (jak dziewczyna nosi dekolt do pępka, to
• niech się nie dziwi, że chłopak to wykorzysta);
• minimalizowanie skutków własnego zachowania (nic się nie stało);
• racjonalizacja (sama tego chciała, jej się to podobalo).

Spotkanie poświecone będzie analizie powstawania polskiej strategii i polityki bezpieczeństwa w odniesieniu do zagrożenia, jakim jest terroryzm międzynarodowy, obecnemu systemowi przeciwdziałania terroryzmowi międzynarodowemu w Polsce, oraz dyskusji na temat strategii działań  antyterrorystycznych przyjętych w innych krajach.